Κανόνας Αγίας Παρασκευής - Pemptousia
… τροπάρια του Κανόνα της Αγ. Παρασκευής, τον οποίο έγραψε ο άγιος Θεοφάνης ο Γραπτός, υμνογράφος του 9ου αιώνα.
Σύντομη αναφορά στα μαρτύρια της Αγ. Παρασκευής
Ο Συναξαριστής της αναφέρει ότι, όταν είχε κλειστεί στην φυλακή από τον αυτοκράτορα Αντωνίνο, γύρω στα μεσάνυχτα εμφανίσθηκε μπροστά στην Αγία άγγελος Κυρίου. Κρατούσε στα χέρια του φωτεινό σταυρό, κάλαμο, σπόγγο και στεφάνι και είπε προς αυτήν: «Χαίρε, Παρασκευή, αθληφόρε του Κυρίου! Μη φοβάσαι τα βασανιστήρια του αυτοκράτορα. Διότι ο Κύριος θα είναι βοηθός και θα σε λυτρώσει από κάθε μελλοντική δοκιμασία σου».
Την επόμενη μέρα ο αυτοκράτορας δίνει εντολή να κρεμάσουν την Παρασκευή από τα μαλλιά της σ’ ένα όρθιο ξύλο και με λαμπάδες αναμμένες να καίνε τις μασχάλες και άλλα μέλη του σώματος της. Όμως ο Ιησούς Χριστός τη διαφύλαξε σώα και αβλαβή. Εκείνη προσευχόταν, ενώ ελεεινολογούσε τους ψεύτικους θεούς των ειδωλολατρών.
Βλέποντας αυτά ο αυτοκράτορας Αντωνίνος διέταξε να βράσουν δυνατά σε ένα μεγάλο καζάνι …
Εισαγωγικά
Η αγία Παρασκευή θεωρείται ως μια μεγάλη μεγαλομάρτυς και θαυματουργός. Η μητέρα της, που λεγόταν Πολιτεία, δεν έκανε παιδιά για πολλά χρόνια όμως με την προσευχή της έμεινε έγκυος και έφερε στον κόσμο ένα κοριτσάκι, το όποιο, επειδή γεννήθηκε την έκτη ημέρα της εβδομάδας, ονόμασαν Παρασκευή. Θα κάνουμε μια σύντομη αναφορά στα πολλά της μαρτύρια, διότι σε αυτά αναφέρονται τα τροπάρια του Κανόνα της Αγ. Παρασκευής, τον οποίο έγραψε ο άγιος Θεοφάνης ο Γραπτός, υμνογράφος του 9ου αιώνα.
Σύντομη αναφορά στα μαρτύρια της Αγ. Παρασκευής
Ο Συναξαριστής της αναφέρει ότι, όταν είχε κλειστεί στην φυλακή από τον αυτοκράτορα Αντωνίνο, γύρω στα μεσάνυχτα εμφανίσθηκε μπροστά στην Αγία άγγελος Κυρίου. Κρατούσε στα χέρια του φωτεινό σταυρό, κάλαμο, σπόγγο και στεφάνι και είπε προς αυτήν: «Χαίρε, Παρασκευή, αθληφόρε του Κυρίου! Μη φοβάσαι τα βασανιστήρια του αυτοκράτορα. Διότι ο Κύριος θα είναι βοηθός και θα σε λυτρώσει από κάθε μελλοντική δοκιμασία σου».
Την επόμενη μέρα ο αυτοκράτορας δίνει εντολή να κρεμάσουν την Παρασκευή από τα μαλλιά της σ’ ένα όρθιο ξύλο και με λαμπάδες αναμμένες να καίνε τις μασχάλες και άλλα μέλη του σώματος της. Όμως ο Ιησούς Χριστός τη διαφύλαξε σώα και αβλαβή. Εκείνη προσευχόταν, ενώ ελεεινολογούσε τους ψεύτικους θεούς των ειδωλολατρών.
Βλέποντας αυτά ο αυτοκράτορας Αντωνίνος διέταξε να βράσουν δυνατά σε ένα μεγάλο καζάνι λάδι και πίσσα και να ρίξουν μέσα την Παρασκευή. Και πάλι όμως η παντοδύναμη πρόνοια του Θεού την λύτρωσε. Απορημένος ο αυτοκράτορας δεν πίστευε στα μάτια του. Πλησίασε λοιπόν στο καζάνι και απευθυνόμενος στην μάρτυρα του Χριστού της είπε: «Ράντισε με, με το λάδι αυτό, για να διαπιστώσω αν πραγματικά είναι καυτό, όπως και η πίσσα». Η Αγία Παρασκευή συμμορφώθηκε και με τη χούφτα της έριξε στο πρόσωπο του λάδι και πίσσα. Αμέσως ο βασιλιάς έχασε το φως των ματιών του. Η αγία Παρασκευή προσευχήθηκε στο Σωτήρα Χριστό και ο Αντωνίνος ξαναβρήκε το χαμένο φως και μαζί μ’ αυτόν αρκετοί αξιωματούχοι της Ρώμης προσχώρησαν στη χριστιανική πίστη, όπως αναφέρει η Παράδοση.
Η Αγία συνέχισε το έργο της και έφθασε σε άλλη περιοχή, διοικητής της οποίας ήταν ο Ταράσιος, ο οποίος διέταξε να γεμίσουν ένα μεγάλο χάλκινο δοχείο με λάδι, πίσσα, και μόλυβδο. Να βάλουν από κάτω δυνατή φωτιά και όταν αρχίσει να κοχλάζει το μίγμα, να ρίξουν μέσα την αγία Παρασκευή. Αλλά ο Θεός έκανε και πάλι θαύμα μέγα, έστειλε τον άγγελο του και έσβησε φλόγα τελείως.
Ο σκληρόκαρδος Ταράσιος έδωσε εντολή στους στρατιώτες του να συνεχίσουν με το βασανιστήριο του τανύσματος. Την κάρφωσαν στο δάπεδο με τεντωμένα τα τέσσερα άκρα της και τοποθέτησαν επάνω στο στήθος της βαριά πλάκα! Κι ενώ η οσιοπαρθενομάρτυς υπέμεινε και προσευχόταν, φαίνεται προς αυτήν ο Χριστός, δορυφορούμενος από πλήθος αγγέλων και αρχαγγέλων και της είπε: «Χαίρε, Παρασκευή, καλιπάρθενε. Μη δειλιάσεις στα βασανιστήρια, γιατί η χάρη μου θα είναι μαζί σου, για να σε σώζει από κάθε πειρασμό». Και λέγοντας αυτά, θεράπευσε τις πληγές της και την απελευθέρωσε από τα δεσμά της.
Το επόμενο πρωί οδήγησαν και πάλι την Αγία ενώπιον του Ταρασίου. Η Παρασκευή του απάντησε: «Δεν μου έδωσαν την υγεία οι θεοί σου, οι ψεύτικοι και ανύπαρκτοι, αλλά ο Χριστός, ο μόνος αληθινός Θεός, στον όποιο πιστεύω και αυτόν λατρεύω». Έπειτα δέχθηκε να μεταβούν μαζί στο ναό των ειδώλων. Εκεί πέφτουν και συντρίβονται τα είδωλα. Μόλις μπήκαν στο ναό η Αγία απευθυνόμενη προς το είδωλο του Απόλλωνα, έκανε το σημείο του σταυρού. Το δαιμόνιο που βρισκόταν μέσα στο άγαλμα, φώναξε δυνατά: «Δεν είμαι εγώ θεός, ούτε και κανένας άλλος από μας. Μόνος αληθινός Θεός είναι αυτός που κηρύττει η Παρασκευή. Τότε ο Ταράσιος έδωσε την εντολή να την αποκεφαλίσουν.
Απολυτίκιον της Αγίας Παρασκευής
Τὴν σπουδήν σου τῇ κλήσει κατάλληλον, ἐργασαμένη φερώνυμε,
τὴν ὁμώνυμόν σου πίστιν εἰς κατοικίαν κεκλήρωσαι,
Παρασκευὴ ἀθληφόρε· ὅθεν προχέεις ἰάματα,
καὶ πρεσβεύεις ὑπὲρ τῶν ψυχῶν ἡμῶν.
Απλή σύνταξη
Εργασαμένη τὴν σπουδήν σου κατάλληλον τῇ κλήσει, φερώνυμε,
κεκλήρωσαι τὴν ὁμώνυμόν σου πίστιν εἰς κατοικίαν,
Παρασκευὴ ἀθληφόρε· ὅθεν προχέεις ἰάματα,
καὶ πρεσβεύεις ὑπὲρ τῶν ψυχῶν ἡμῶν.
Μετάφραση
Αφού εργάστηκες με ένα ζήλο σύμφωνα με την κλήση, που έλαβες, έτσι ώστε και το όνομά σου, Παρασκευή, να είναι ανάλογο αυτού του ζήλου της παρασκευής, πήρες για κληρονομιά μια αντίστοιχη πίστη, που την έκανες μόνιμη εγκατάσταση, εσύ Παρασκευή που έγινες αθλοφόρος, και γι’ αυτό παρέχεις με πλούσιο τρόπο τις θεραπείες και παράλληλα πρεσβεύεις για την σωτηρία των ψυχών μας.
Ὁ Κανὼν τῆς Ἁγίας. ᾨδὴ α΄. Ἦχος δ΄. Θαλάσσης, τὸ ἐρυθραῖον.
Ὑμνοῦσι, τὴν φωτοφόρον μνήμην σου, Μάρτυς πανεύφημε,
χάριν δοθῆναι αἴτησαι ἡμῖν, καὶ πταισμάτων τὴν ἄφεσιν,
Παρασκευὴ ἀοίδιμε[1], ταῖς πρὸς τὸν Κύριον δεήσεσι.
Απλή σύνταξη
Μάρτυς πανεύφημε, Παρασκευὴ ἀοίδιμε, αἴτησαι
ταῖς πρὸς τὸν Κύριον δεήσεσι δοθῆναι ἡμῖν υμνοῦσι
τὴν φωτοφόρον μνήμην σου χάριν καὶ τὴν ἄφεσιν πταισμάτων.
Μετάφραση
Μάρτυς με την μεγάλη φήμη κατά γενική ομολογία,
Παρασκευή πανύμνητε, παρακάλεσε με τις προσευχές σου
προς τον Κύριο να δοθεί σε εμάς, που υμνούμε
την φωτεινή σου μνήμη, χάρη και άφεση αμαρτιών
Στίχ. Ἁγία τοῦ Θεοῦ πρέσβευε ὑπέρ ἡμῶν.
Μαρτύρων, ἡ καλλονὴ σὺ πέφηνας, τὰς τοῦ ἐχθροῦ μηχανάς, καταβαλοῦσα ὅπλῳ τοῦ Σταυροῦ, καὶ τυράννων ὠμότητα,
ἀθλητικῶς παλαίσασα, θεοσεβῆ πίστιν ἐκήρυξας.
Απλή σύναξη
Σὺ πέφηνας ἡ καλλονὴ Μαρτύρων καταβαλοῦσα
ὅπλῳ τοῦ Σταυροῦ τὰς μηχανάς τοῦ ἐχθροῦ
καὶ παλαίσασα ἀθλητικῶς ὠμότητα τυράννων
ἐκήρυξας θεοσεβῆ πίστιν.
Μετάφραση
Εσύ αποδείχτηκες η ομορφιά των μαρτύρων νικώντας
με το όπλο του Σταυρού τα μηχανεύματα του εχθρού
και αφού πάλεψες σαν αθλήτρια την ωμότητα των τυράννων,
κήρυξες την θεοσεβή πίστη.
Δόξα Πατρί…
Νομίσας, τῆς καρτερίας λύειν σου, Μάρτυς τὸ εὔτονον[2],
ὁ τοῖς ξοάνοις τύραννος δεινῶς, ἀπονέμων προσκύνησιν,
ἀλλὰ σοφοῖς σου ῥήμασι, τούτου τὸ θράσος ἅπαν λέλυται.
Απλή σύνταξη
Μάρτυς, ὁ τύραννος ἀπονέμων δεινῶς προσκύνησιν τοῖς ξοάνοις
νομίσας λύειν τὸ εὔτονον τῆς καρτερίας σου,
ἀλλὰ λέλυται ἅπαν τὸ θράσος τούτου σοφοῖς σου ῥήμασι,.
Μετάφραση
Μάρτυς, ο τύραννος που προσκυνούσε με επαίσχυντο τρόπο
τα είδωλα, νόμισε ότι θα παραλύσει την μεγάλη σου καρτερία,
αλλά αυτουνού το θράσος διαλύθηκε με τα σοφά σου λόγια.
Ὁ Κανὼν τῆς Ἁγίας. ᾨδὴ γ΄. Ἦχος δ΄. Εὐφραίνεται ἐπὶ σοὶ.
Στίχ. Ἁγία τοῦ Θεοῦ πρέσβευε ὑπέρ ἡμῶν.
Ἐνεύρου[3] τὸ ἀσθενές, τὸ θεῖον Πνεῦμα καὶ φαιδρὸν δέδειχεν, ἐξεικονίζον ἄριστα, τῆς σῆς ἀκραιφνοῦς ψυχῆς ἔλλαμψιν.
Απλή σύνταξη
Το θεῖον Πνεῦμα ενεύρου τὸ ἀσθενές καὶ δέδειχεν φαιδρὸν,
ἐξεικονίζον ἄριστα ἔλλαμψιν τῆς σῆς ἀκραιφνοῦς ψυχῆς
Μετάφραση
Το Θείο Πνεύμα έδινε δύναμη στην αδυναμία σου
και έδειχνε φαιδρό το πρόσωπό σου απεικονίζοντας
με τον καλύτερο τρόπο την λάμψη της καθαρής σου ψυχής.
Στίχ. Ἁγία τοῦ Θεοῦ πρέσβευε ὑπέρ ἡμῶν.
Ῥωσθεῖσα σθένει Χριστοῦ, τὰς τῶν βουνεύρων ἀφειδῶς μάστιγας, Μάρτυς Χριστοῦ ὑπέφερες, οἷά τις ἀδάμας στερρότατος.
Απλή σύνταξη
Ῥωσθεῖσα σθένει Χριστοῦ, ὑπέφερες ἀφειδῶς Μάρτυς Χριστοῦ,
τὰς μάστιγας τῶν βουνεύρων οἷά τις ἀδάμας στερρότατος,
Μετάφραση
Παίρνοντας δύναμη από την δύναμη του Χριστού,
Μάρτυς Χριστού, υπέμεινες γενναία τις μάστιγες των βουνεύρων
(των νεύρων των βοδιών), σα τον ανθεκτικότατο διαμάντι.
Δόξα Πατρί…
Ἀγάπῃ τῇ πρὸς Θεόν, ἐν τῷ σταδίῳ καρτερῶς ἤνεγκας,
τὸν σκορπισμὸν τοῦ σώματος, καὶ τοὺς ἀνυποίστους[4] πικροὺς αἰκισμούς.
Απλή σύνταξη
Ἀγάπῃ τῇ πρὸς Θεόν, ἤνεγκας ἐν τῷ σταδίῳ καρτερῶς
τὸν σκορπισμὸν τοῦ σώματος καὶ τοὺς ἀνυποίστους πικροὺς αἰκισμούς.
Μετάφραση
Από αγάπη προς τον Θεό υπέμεινες με καρτερία στο στάδιο
το κομμάτιασμα του σώματός σου και τα ανυπόφορα πικρά τραύματα.
Κάθισμα Τῆς Ἁγίας. Ἦχος πλ. δ΄ Τὴν Σοφίαν καὶ Λόγον.
Ἐκ σπαργάνων μητρῴων σὺ τῷ Χριστῷ,
σεαυτὴν ἀναθεῖσα διηνεκῶς,
αὐτῷ εὐηρέστησας τῷ Σωτῆρι τῶν ὅλων,
καὶ τυράννων θράση, στερρῶς κατεπάτησας,
καὶ βασάνους ὄντως, ἀνδρείως ὑπέμεινας·
ὅθεν ὁ Χριστὸς σοι, τοῖς στεφάνοις κοσμήσας,
ἐνδόξως εἰσήγαγεν, εἰς νυμφῶνα οὐράνιον,
Παρασκευὴ ἀξιάγαστε, πρέσβευε Χριστῷ τῷ Θεῷ
τῶν πταισμάτων ἄφεσιν δωρήσασθαι,
τοῖς ἑορτάζουσι πόθῳ, τὴν ἁγίαν μνήμην σου.
Μετάφραση
Από τα μητρικά σπάργανα εσύ αφιέρωνες τον εαυτό σου
συνεχώς στον Χριστό, αυτόν ευαρέστησες, τον Σωτήρα όλων,
και καταπάτησες με θάρρος το θράσος των τυράννων,
έτσι και ο Χριστός αφού σε στόλισε με στεφάνια
σε έβαλε με δόξα στον ουράνιο νυμφώνα,
Παρασκευή αξιοθαύμαστη, πρέσβευε Χριστό τον Θεό
να χαρίσει την συγχώρηση των αμαρτιών σε εμάς
που γιορτάζουμε με λαχτάρα την άγια μνήμη σου.
Κανών β’, ᾨδὴ δ’, τῆς Ἁγίας Ἦχος δ’ Ἐπαρθέντα σε ἰδοῦσα
Ἰαμάτων ἐντυχοῦσα καὶ χαρισμάτων, καὶ ὀπτασίας Ἔνδοξε,
τὰς θείας πηγάζεις, χάριτας ἑκάστοτε, τοῖς πίστει γεραίρουσι[5],
καὶ τῷ σῷ τεμένει προστρέχουσι.
Απλή σύνταξη
Εντυχοῦσα ιαμάτων καὶ χαρισμάτων καὶ ὀπτασίας, Ἔνδοξε,
πηγάζεις ἑκάστοτε τὰς θείας χάριτας τοῖς γεραίρουσι πίστει,
καὶ προστρέχουσι τῷ σῷ τεμένει.
Μετάφραση
Αφού αξιώθηκες να έχεις θεραπείες, χαρίσματα και θεϊκά οράματα
εκπηγάζεις κάθε φορά τις θείες χάρες σε αυτούς που σε τιμούν
και προστρέχουν στον ναό σου.
Ῥυτίδα ὄντως καὶ σπίλον μηδόλως σχοῦσα, ἁγιασμόν τε
σώματος, ἐπικτησαμένη, Ἀγγέλους τεθέασαι,
μεθ’ ὧν ἀνεκραύγαζες· Δόξα τῇ δυνάμει σου Κύριε.
Απλή σύνταξη
Σχοῦσα μηδόλως ρυτίδα ὄντως καὶ σπίλον,
ἐπικτησαμένη ἁγιασμόν τε σώματος τεθέασαι Ἀγγέλους,
μεθ’ ὧν ἀνεκραύγαζες· Δόξα τῇ δυνάμει σου Κύριε.
Μετάφραση
Χωρίς να έχεις πράγματι καμιά ρυτίδα και κηλίδα
και αφού απέκτησες τον αγιασμό του σώματός σου,
είδες αγγέλους, με τους οποίους κραύγαζες:
Δόξα στην δύναμή Σου, Κύριε.
Ὡς κατάπληκτον σημεῖον, φρικτῆς ἡμέρας·
τοῦ σωτηρίου πάθους γάρ, ἐξεικονισθείσης,
γυναικείῳ σώματι, Σταυρόν τε καὶ Κάλαμον,
Στέφανον καὶ Σπόγγον τεθέασαι.
Απλή σύνταξη
Ὡς κατάπληκτον σημεῖον φρικτῆς ἡμέρας·
τοῦ σωτηρίου πάθους γάρ, ἐξεικονισθείσης,
γυναικείῳ σώματι, τεθέασαι Σταυρόν τε
καὶ Κάλαμον, Στέφανον καὶ Σπόγγον.
Μετάφραση
Όταν σου παρουσιάστηκε ως εικόνα εκείνη η φρικτή ημέρα και το σωτήριο πάθος του Κυρίου και είχες ακόμη το γυναικείο σώμα,
είδες τον Σταυρό, την Κάλαμο, το Στεφάνι και τον Σπόγγο του Χριστού.
Κανών β’, ᾨδὴ ε’, τῆς Ἁγίας Ἦχος δ’ Σὺ Κύριε μου φῶς
Ἠγώνισαι Σεμνή καὶ τὸν τύραννον ἔκτεινας,
ῥητ(ο)ρεύσεσι ταῖς πανσόφοις πρὸ βημάτων ἐμφρόνως,
τὸν Χριστὸν καταγγέλλουσα.
Απλή σύνταξη
Ἠγώνισαι Σεμνή καὶ ἔκτεινας τὸν τύραννον
καταγγέλλουσα τὸν Χριστὸν ἐμφρόνως
ταῖς πανσόφοις ῥητρεύσεσι πρὸ βημάτων
Μετάφραση
Αγωνίστηκε Σεμνή και θανάτωσες τον τύραννο
διακηρύττοντας τον Χριστό με σύνεση
με τις πάνσοφες απολογίες μπροστά σε δικαστικά βήματα.
Νοῦν ἔχουσα στερρόν, ἀπτοήτῳ φρονήματι, κατῄσχυνας τῶν εἰδώλων, τὰ σεβάσματα πάντα, γραφικαῖς ἀποδείξεσι.
Απλή σύνταξη
Έχουσα στερρόν νοῦν κατῄσχυνας ἀπτοήτῳ φρονήματι,
πάντα τὰ σεβάσματα τῶν εἰδώλων γραφικαῖς ἀποδείξεσι.
Μετάφραση
Έχοντας σταθερό μυαλό καταντρόπιασες με απτόητο φρόνιμα
όλα τα προσκυνήματα των ειδώλων με αγιογραφικές αποδείξεις.
Παστάδος νοητῆς, καὶ νυμφῶνος ἠξίωσαι,
χορεύουσα σὺν Παρθένοις, ταῖς φρονίμοις ἐνθέως,
Παρασκευὴ ἀοίδιμε.
Απλή σύνταξη
Ηξίωσαι νοητῆς παστάδος καὶ νυμφῶνος,
χορεύουσα ἐνθέως σὺν ταῖς φρονίμοις Παρθένοις
Παρασκευὴ ἀοίδιμε.
Μετάφραση
Αξιώθηκες νοητού κρεβατιού και νυφικού θαλάμου
χορεύοντας θεάρεστα με τις φρόνιμες παρθένες
Παρασκευή ξακουσμένη.
Κανών β’, ᾨδὴ ς’, τῆς Ἁγίας Ἦχος δ’ Θύσω σοι, μετὰ φωνῆς
Ἀγγέλου, παρουσίᾳ τὴν στέρνοις τεθεῖσάν σοι, μεγίστην πάνσεμνε πλάκα, καὶ χειρῶν τοὺς ἥλους ἔνδοξε Μάρτυς,
ὁ Δεσπότης, ῥοπῇ θείᾳ θᾶττον ἠφάνισε.
Απλή σύνταξη
ὁ Δεσπότης ῥοπῇ θείᾳ θᾶττον ἠφάνισε παρουσίᾳ Ἀγγέλου
τὴν τεθεῖσάν σοι στέρνοις, μεγίστην πλάκα, πάνσεμνε,
καὶ τοὺς ἥλους χειρῶν ἔνδοξε Μάρτυς.
Μετάφραση
Ο Κύριος παρουσία αγγέλου εξαφάνισε την τεράστια πέτρα,
που σου έβαλαν στο στήθος σου, Πάνσεμνη,
και τα καρφιά των χεριών σου, δοξασμένη Μάρτυς.
Νέαν σε, πρωτομάρτυρα Θέκλαν δοξάζομεν,
οἷα κηρύξασαν πᾶσι, καὶ πολλοὺς φωτίσασαν θείῳ λόγῳ,
καὶ ἀπίστους, πρὸς τὴν ἔνθεον πίστιν ῥυθμίσασαν.
Απλή σύνταξη
Δοξάζομεν σε νέαν πρωτομάρτυρα Θέκλαν,
οἷα κηρύξασαν πᾶσι καὶ φωτίσασαν πολλοὺς θείῳ λόγῳ,
καὶ ῥυθμίσασαν ἀπίστους πρὸς τὴν ἔνθεον πίστιν.
Μετάφραση
Σε δοξάζουμε σαν μια νέα πρωτομάρτυρα Θέκλα,
που κήρυξες σε όλους και φώτισες πολλούς με τον θείο σου λόγο
και συντόνισες απίστους προς την ένθεη πίστη.
Ἔρρει σου, τῶν ἐνθέων δογμάτων ὁ σύλλογος,
μελισταγῶν ἐκ χειλέων, καὶ τὴν γνῶσιν πάντων ἐδίδασκες,
παρρησίᾳ Παρασκευὴ Μαρτύρων ἀγλάϊσμα.
Απλή σύνταξη
Ἔρρει σου ὁ σύλλογος τῶν ἐνθέων δογμάτων,
μελισταγῶν ἐκ χειλέων καὶ ἐδίδασκες παρρησίᾳ
τὴν γνῶσιν πάντων, Παρασκευὴ ἀγλάϊσμα Μαρτύρων.
Μετάφραση
Από τα μελιστάλακτα χείλη σου έτρεχαν όλα τα θεϊκά σου δόγματα
και δίδασκε με παρρησία την γνώση των πάντων,
Παρασκευή, το καύχημα των Μαρτύρων.
Κανών β’, ᾨδὴ ζ’, τῆς Ἁγία Ἦχος δ’ Ἐν τῇ καμίνῳ Ἀβραμιαῖοι
Ὑπὸ Κυρίου, σὺ φρουρουμένη πρὸ βήματος ἀσεβῶν, Μάρτυς,
τὰς μασχάλας ἔστεγες, καρτερῶς φλεγομένη καὶ ὑπέψαλλες·
Εὐλογητὸς εἶ ὁ Θεός μου βοῶσα καὶ Κύριος.
Απλή σύνταξη
Σὺ Μάρτυς φρουρουμένη υπὸ Κυρίου πρὸ βήματος ἀσεβῶν
ἔστεγες καρτερῶς φλεγομένη τὰς μασχάλας καὶ ὑπέψαλλες·
βοῶσα Εὐλογητὸς εἶ ὁ Θεός μου καὶ Κύριος.
Μετάφραση
Εσύ, Μάρτυς, κάτω από την προστασία του Κυρίου
μπροστά σε βήματα απολογίας ασεβών υπέμενες
με καρτερικότητα να φλέγονται οι μασχάλες σου
και σιγόψελνες: Είσαι ευλογημένος ο Θεός μου και Κύριος.
Φλέξαν μηδόλως, τοὺς παρανόμους καίει μᾶλλον τὸ πῦρ, Κόρη,
ὁ Χριστὸς δὲ φυλάττει σε ἀβλαβῆ, καθὼς πάλαι διεσώσατο,
πυρὸς τοῦ βρέμοντος, ἀδεεῖς Νεανίας χειρὶ κραταιᾷ.
Απλή σύνταξη
Τὸ πῦρ φλέξαν μηδόλως καίει μᾶλλον τοὺς παρανόμους, Κόρη,
ὁ Χριστὸς δὲ φυλάττει σε ἀβλαβῆ, καθὼς πάλαι διεσώσατο,
πυρὸς τοῦ βρέμοντος ἀδεεῖς Νεανίας χειρὶ κραταιᾷ.
Μετάφραση
Η φωτιά χωρίς να σε κάψει καθόλου μάλλον καίει
τους παράνομους, Κόρη μου. Ο Χριστός όμως σε διαφυλάττει
απείραχτη, όπως και παλιότερα έσωσε από την φωτιά,
που βροντούσε με πάταγο, τους άφοβους Νεανίες
με το δυνατό Του χέρι.
Ἤπειρον πᾶσαν, σαφῶς καὶ πόλον μὴ τεκτηνάμενοι,
ὄντως, τὰ δαιμόνια ξόανα καὶ θεοί, ἀπολέσθωσαν ἐκραύγαζες·
Χριστὸς δὲ Κύριος, πλαστουργὸς ἐστι πάντων ἐκήρυττες.
Απλή σύνταξη
Τὰ δαιμόνια ξόανα καὶ θεοί μὴ τεκτηνάμενοι[6], ήπειρον πᾶσαν,
σαφῶς καὶ πόλον ὄντως ἀπολέσθωσαν ἐκραύγαζες·
Χριστὸς δὲ Κύριος ἐκήρυττες πλαστουργὸς ἐστι πάντων.
Μετάφραση
Τα ειδωλολατρικά ξόανα και οι θεοί που δεν δημιούργησαν
όντως καμιά ήπειρο και καμιά πόλη σαφώς «ας χαθούν» φώναζες,
κήρυττες όμως ότι ο Χριστός είναι ο δημιουργός των πάντων.
Κανών β’, ᾨδὴ η’, τῆς Ἁγίας Ἦχος δ’ Χεῖρας ἐκπετάσας Δανιὴλ
Οὐκ ὄντας θεοὺς ἀλλὰ ψευδῆ, δαιμόνων φάσματα,
Μάρτυς ἀπέδειξας, καὶ κατηδάφισας τέλεον,
καὶ εἰς τέλος κατελέπτυνας,
ἐν εὐφροσύνῃ τῷ Χριστῷ, ἀπαύστως μέλπουσα·
Εὐλογεῖτε, πάντα τὰ ἔργα Κυρίου τὸν Κύριον.
Απλή σύνταξη
Μάρτυς ἀπέδειξας οὐκ ὄντας θεοὺς ἀλλὰ ψευδῆ φάσματα δαιμόνων,
καὶ κατηδάφισας τέλεον καὶ εἰς τέλος κατελέπτυνας,
μέλπουσα ἀπαύστως ἐν εὐφροσύνῃ τῷ Χριστῷ
Εὐλογεῖτε, πάντα τὰ ἔργα Κυρίου τὸν Κύριον[7].
Μετάφραση
Μάρτυς, απέδειξες ότι τα είδωλα δεν είναι θεοί
αλλά ψεύτικα φαντάσματα δαιμόνων
και τους κατεδάφισες εντελώς και τελικά τους συνέτριψες
ψέλνοντας ακατάπαυστα με ευφροσύνη στον Χριστό
Υμνείτε όλα τα έργα Κυρίου τον Κύριο.
Ναοῦ δονηθέντος ἐπὶ γῆς, ἐπιφοιτήσει σου, Ἀπόλλων πέπτωκε,
καὶ κατηκόντισται ξόανα, ἐνεργείᾳ τοῦ ἀχράντου Σταυροῦ,
δι’ οὗ φραχθεῖσα μυστικῶς, ἐν παρρησίᾳ πολλῇ, ἀνεβόας·
Πάντα τὰ ἔργα ὑμνεῖτε τὸν Κύριον.
Απλή σύνταξη
Ναοῦ δονηθέντος ἐπιφοιτήσει σου πέπτωκε
ἐπὶ γῆς Ἀπόλλων καὶ κατηκόντισται ξόανα,
ἐνεργείᾳ τοῦ ἀχράντου Σταυροῦ,
δι’ οὗ φραχθεῖσα μυστικῶς ἐν παρρησίᾳ πολλῇ, ἀνεβόας·
Πάντα τὰ ἔργα ὑμνεῖτε τὸν Κύριον.
Μετάφραση
Όταν με την είσοδό σου συγκλονίστηκε ο ναός
και έπεσε κάτω στη γης ο Απόλλωνας, και τα αγάλματά του εξακοντίσθηκαν με την ενέργεια του αμόλυντου Σταυρού,
με τον οποίο περιχαρακώθηκες με πολλή παρρησία φώναζες:
Υμνείτε όλα τα έργα Κυρίου τον Κύριο.
Κάλλους καὶ τοῦ πόθου σου Χριστέ, Παρασκευὴ ἡ ἁγνή,
τρωθεῖσα ἔφερε, πυρὸς τὴν ἔκκαυσιν κράζουσα·
εἰς ὀσμὴν τοῦ θείου μύρου σου, νῦν ἐναθλοῦσα καρτερῶς,
δραμοῦμαι ἄληκτα[8], σοῦ ὀπίσω, ἐπευλογοῦσα τὸ θεῖόν σου ὄνομα.
Απλή σύνταξη
Η ἁγνή Παρασκευὴ τρωθεῖσα κάλλους καὶ τοῦ πόθου σου
Χριστέ, ἔφερε τὴν ἔκκαυσιν πυρὸς κράζουσα·
νῦν ἐναθλοῦσα καρτερῶς δραμοῦμαι σοῦ ὀπίσω ἄληκτα
εἰς ὀσμὴν τοῦ θείου μύρου σου ἐπευλογοῦσα τὸ θεῖόν σου ὄνομα.
Μετάφραση
Η αγνή Παρασκευή, Χριστέ, πληγωμένη από την ομορφιά
και τον πόθο σου υπέφερε τα καύμα της φωτιάς φωνάζοντας:
και τώρα σαν καρτερική αθλήτρια θα τρέχω από πίσω σου ασταμάτητα
στην ευωδιά του θείου σου μύρου δοξολογώντας το θείο σου όνομα.
Κανών β’, ᾨδὴ θ’, τῆς Ἁγίας Ἦχος δ’ Λίθος ἀχειρότμητος ὄρους
Ῥευστῆς βιοτῆς καὶ προσκαίρου, Μάρτυς τὴν μέλλουσαν ἠλλάξω, κάλλος τὸ ἀμήχανον ὁρᾶν, τοῦ σοῦ νυμφίου ἐπειγομένη τρανῶς·
ὅθεν στεφάνων ἔτυχες, τῶν ἀκηράτων[9] καλλιπάρθενε.
Απλή σύνταξη
Μάρτυς ἠλλάξω τὴν μέλλουσαν ρευστῆς βιοτῆς καὶ προσκαίρου, ,
ἐπειγομένη τρανῶς ὁρᾶν τὸ ἀμήχανον κάλλος τοῦ σοῦ νυμφίου ·
ὅθεν ἔτυχες τῶν ἀκηράτων στεφάνων, καλλιπάρθενε.
Μετάφραση
Μάρτυς αντάλλαξες την ρευστή και πρόσκαιρη ζωή
με την μέλλουσα, γιατί επειγόσουνα να βλέπεις με μεγαλοπρέπεια
την ακαταμάχητη ομορφιά του Νυμφίου σου, γι’ αυτό
και πέτυχες τα αμάραντα στεφάνια, όμορφη κοπέλλα.
Ἤκουσας φωνῆς βεβαιούσης, Παρασκευὴ σοῦ τὰς αἰτήσεις,
θείας οὐρανόθεν καὶ τὸν δρόμον, προθύμως Μάρτυς σεμνὴ διήνυσας, καὶ πρὸς αὐτὸν ἀνέδραμες, κάραν τμηθεῖσα τὴν ἐρίτιμον[10].
Απλή σύνταξη
Ἤκουσας Παρασκευὴ φωνῆς θείας οὐρανόθεν
βεβαιούσης, σοῦ τὰς αἰτήσεις,
καὶ διήνυσας προθύμως τὸν δρόμον, Μάρτυς σεμνὴ,
καὶ πρὸς αὐτὸν ἀνέδραμες, τμηθεῖσα κάραν τὴν ἐρίτιμον.
Μετάφραση
Άκουσες, Παρασκευή, την θεϊκή φωνή από τον ουρανό,
που επιβεβαίωνε τα αιτήματά σου και διάνυσες πρόθυμα
τον δρόμο σου, σεμνή Μάρτυς, και έτρεξες κοντά του
με κομμένο το πολύτιμο κεφάλι σου.
Νίκην κατ’ ἐχθρῶν δωρηθῆναι, Παρασκευὴ Χριστὸν ἐξαίτει,
πᾶσι τοῖς προσερχομένοις τῷ θείῳ ναῷ σου ἐν θερμοτάτῃ πίστει,
καὶ τῶν πταισμάτων ἄφεσιν, καὶ τῶν δεινῶν τὴν ἀπολύτρωσιν.
Απλή σύνταξη
Παρασκευὴ, ἐξαίτει Χριστὸν δωρηθῆναι νίκην κατ’ ἐχθρῶν
πᾶσι τοῖς προσερχομένοις τῷ θείῳ ναῷ σου ἐν θερμοτάτῃ πίστει,
καὶ ἄφεσιν τῶν πταισμάτων, καὶ τὴν ἀπολύτρωσιν τῶν δεινῶν.
Μετάφραση
Παρασκευή, ζήτα από τον Χριστό να δωρίσει την νίκη κατά των εχθρών
σε όλους όσοι προσέρχονται στον θείο ναό σου με πολύ θερμή πίστη
και άφεση αμαρτιών και απολύτρωση από τα δεινά.
Ἐξαποστειλάριον τῆς Ἁγίας. Ἦχος β΄. Γυναῖκες ἀκουτίσθητε.
Ῥωσθεῖσα καλλιπάρθενε, Σταυρῷ τῷ τοῦ Κυρίου σου,
τυράννων ἔλυσας θράσος, ἀθλοῦσα Μάρτυς γενναίως,
καὶ πρὸς Χριστοῦ ἀπείληφας, βραβεῖα νίκης πάνσοφε,
Παρασκευὴ πανθαύμαστε, ὑπὲρ ἡμῶν δυσωποῦσα[11],
τῶν σὲ τιμώντων ἐκ πόθου.
Απλή σύνταξη
Ῥωσθεῖσα καλλιπάρθενε, Σταυρῷ τῷ τοῦ Κυρίου σου,
ἔλυσας θράσος τυράννων ἀθλοῦσα γενναίως Μάρτυς,
καὶ ἀπείληφας πρὸς Χριστοῦ βραβεῖα νίκης, πάνσοφε,
Παρασκευὴ πανθαύμαστε, δυσωποῦσα ὑπὲρ ἡμῶν,
τῶν σὲ τιμώντων ἐκ πόθου.
Μετάφραση
Παίρνοντας δύναμη, όμορφη κοπέλα, από τον Σταυρό του Κυρίου σου
κατέλυσες θράσος τυράννων κάνοντας, Μάρτυς, γενναίο άθλο
και πήρες, Πάνσοφη και αξιοθαύμαστη Παρασκευή, από τον Χριστό βραβεία νίκης, ικετεύοντας για εμάς που σε τιμούμε με πόθο.
[1] ἀοίδιμε, αοίδιμος ( αείδω (ομηρ) άδω= υμνώ): πανύμνητε
[2] εύτονος (ευ+τείνω= καλά τεντώνω): καλά τεντωμένος, δυνατός, μεγάλος.
τὸ εὔτονον τῆς καρτερίας : την δυνατή σου, την μεγάλη σου καρτερία.
[3] Ἐνεύρου, νευρόω= δίνω νεύρο, δυναμώνω.
[4] τοὺς ἀνυποίστους, (α στερ.+ υποφέρω): τους ανυπόφορους
[5] τοῖς πίστει γεραίρουσι (γεραίρω, γέρας= τιμώ, τιμή): σε αυτούς που με πίστη σε τιμούν
[6] Τεκτηνάμενοι του τεκταίνομαι (τέκτων, αρχιτέκτων) = κατασκευάζω, μηχανεύομαι, σκευορώ.
[7] Πάντα τὰ ἔργα ὑμνεῖτε τὸν Κύριον: Μόνιμο εφύμνιο της η΄ Ωδής.
[8] ἄληκτα (λήγω) : χωρίς λήξη, ασταμάτητα
[9] τῶν ἀκηράτων (α+κεράννυμη= αναμειγνύω)): αυτών που δεν αναμείχθηκαν σε τίποτα, αμόλυντων
[10] τὴν ἐρίτιμον (ερί= πολύ +τιμή): την πολύτιμη
[11] δυσωποῦσα του δυσωπώ (δυς+όπωπα, όψη): δύσκολα παίρνω την ματιά μου από κάποιον, επιμένω, παρακαλώ, ικετεύω.
The angel encourages and comforts Saint Paraskevi, promising divine help.