Pemptousia (GR) · Aug 18 View source View full article on hyper.nooz.ai

Διαβατήριο ζωής - Pemptousia

🌐 Quote shown in the original Greek — English translation below

«Ζωῆς ἀϊδίου καί κρείττονος ὁ θάνατός σου γέγονε διαβατήριον, Ἁγνή, ἐκ τῆς ἐπικήρου πρός θείαν ὄντως καί ἄρρευστον μεθιστῶν σε, ἄχραντε, ἐν ἀγαλλιάσει τόν Υἱόν καθορᾶν σου καί Κύριον» (ωδή δ΄ πρώτου κανόνα τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου).

(Ο θάνατός σου, Αγνή Παρθένε, έγινε διαβατήριο για την αιώνια και καλύτερη ζωή, καθώς σε μεταθέτει, άχραντε, από την επίγεια εδώ ζωή προς τη θεία πράγματι και μόνιμη, προκειμένου να βλέπεις με αγαλλίαση τον Υιό σου και Κύριο).

Ένα μικρό μαργαριτάρι από τη μεγάλη Θεομητορική εορτή της Κοιμήσεως ο ύμνος, ο οποίος με συνοπτικό τρόπο τονίζει τα κύρια …

Ένα μικρό μαργαριτάρι από τη μεγάλη Θεομητορική εορτή της Κοιμήσεως ο ύμνος, ο οποίος με συνοπτικό τρόπο τονίζει τα κύρια στοιχεία της.

1) Ήλθε η ώρα για τον θάνατο της Μητέρας του Κυρίου.

2) Ο θάνατός της συνιστά το διαβατήριο για την αιώνια ζωή που είναι καλύτερη από την επίγεια.

3) Πρόκειται για μετάσταση συνεπώς από την εδώ ζωή προς τη θεία και μόνιμη πραγματικότητα.

Και 4) Το χαρακτηριστικό της αιώνιας ζωής στην οποία μετατίθεται η Παναγία είναι η αγαλλίαση από τη διαρκή όραση του Υιού και Θεού της.

Πράγματι∙ 1) Μολονότι οι υμνογράφοι της Εκκλησίας μας απορούν για το πώς η Μήτηρ της Ζωής έφτασε στην ώρα του θανάτου της – πώς αυτή που γέννησε τη Ζωή, τον Θεό ως άνθρωπο, μπορεί να υποστεί θάνατο; – όμως από την άλλη θεωρούν δεδομένο το πέρασμά της από το οφειλόμενο στον ερχομό ενός ανθρώπου στον κόσμο, δηλαδή τον θάνατο. Γιατί; Διότι ο Ίδιος ο Υιός και Θεός της, Αυτός από τον Οποίο αποκτά κι εκείνη την όποια αξία της πέρασε το φυσικό αυτό όριο. Πώς είναι δυνατόν να μην το περάσει κι η Μητέρα Του που είναι άνθρωπος; Σε πολλά σημεία, ιδίως όμως στον στίχο του συναξαρίου, διαβάζουμε ποιητικά την εξήγηση: «Οὐ θαῦμα θνῄσκειν κοσμοσώτειραν Κόρην, τοῦ κοσμοπλάστου σαρκικῶς τεθνηκότος» (Δεν είναι θαύμα να πεθάνει η Κόρη που δι’ αυτής σώθηκε ο κόσμος, όταν ο Δημιουργός του κόσμου πέθανε κατά σάρκα ως άνθρωπος). Γι’ αυτό και ο γνωστότερος ύμνος από την όλη εορτή μιλάει πρωτίστως για την κηδεία της Θεοτόκου, μετέπειτα δε για την εν σώματι μετάστασή της. «Ἀπόστολοι ἐκ περάτων συναθροισθέντες ἐνθάδε, Γεθσημανῇ τῷ χωρίῳ, κηδεύσατέ μου τό σῶμα» (Απόστολοι που συναθροισθήκατε εδώ, στο χωριό της Γεθσημανή (από τα πέρατα της γης που ήσασταν διασκορπισμένοι χάριν του Ευαγγελίου), κηδέψατε το σώμα μου).

2) Όμως, μολονότι η Παναγία πέθανε κατά τον φυσικό τρόπο της πορείας των πραγμάτων, ζει αιώνια. Σπεύδει αμέσως ο υμνογράφος να το προσθέσει στον παραπάνω στίχο, γιατί εκεί είναι προσανατολισμένη η σκέψη και η καρδιά του. «Ζῇ ἀεί Θεομήτωρ, κἄν δεκάτῃ θάνε πέμπτῃ» (Η Θεομήτωρ ζει πάντοτε, έστω κι αν πέθανε τη δεκάτη πέμπτη του μηνός). Και πώς αλλιώς; Ο Κύριος και Υιός της Πανάγνου ήλθε ακριβώς «ἵνα λύσῃ τά ἔργα τοῦ διαβόλου» καί νά καταργήσει τον θάνατο, τον καρπό της αμαρτίας. Κατά την αποκαλυπτική δήλωσή Του «ἦλθε ἵνα ζωήν ἔχωσιν οἱ ἄνθρωποι καί περισσόν ἔχωσιν», που σημαίνει ότι η απαρχής προοπτική του ανθρώπου, η αθανασία ως γνώρισμα της ομοίωσής Του με τον Θεό, γίνεται πραγματικότητα με τον Κύριο, αφότου μάλιστα «ἀνεστήθη ἐκ τάφου τριήμερος». Μπορεί στον κόσμο τούτο να υφίσταται ακόμη ο θάνατος με τη σωματική του διάσταση, πνευματικά όμως έχει ήδη ξεπεραστεί, αρκεί βεβαίως ο άνθρωπος να πιστέψει στον Χριστό, ενσωματούμενος σ’ Αυτόν διά του αγίου βαπτίσματος εν Εκκλησίᾳ, και να προσπαθεί να συντονίζει τα βήματά του με τα ίχνη Εκείνου. «Ο πιστεύων εἰς ἐμέ κἄν ἀποθάνῃ ζήσεται». Διότι Εκείνος είναι «ἡ ζωή και ἡ Ἀνάστασις».

Οπότε, για τον πιστό άνθρωπο, κατεξοχήν δε την πρώτη εξ όλων των πιστών τη Μητέρα του Κυρίου, ο θάνατος δεν έχει το τρομακτικό προσωπείο του αγνώστου «πράγματος» – ό,τι θεωρεί ο άπιστος και προ Χριστού και μετά Χριστόν. Ο θάνατος συνιστά μία θύρα, την οποία διέρχεται ο άνθρωπος για να συναντήσει και πάλι τον Χριστό τον Οποίο ζούσε στον κόσμο. Κατά τον λόγο του αποστόλου Παύλου «ἐάν τε ζῶμεν ἐάν τε ἀποθνῄσκωμεν, τοῦ Κυρίου ἐσμέν». Με τα λόγια του αγίου υμνογράφου του τροπαρίου, ο θάνατος αποτελεί το διαβατήριο του πιστού, για να περάσει αυτός στην άλλη λεγόμενη ζωή, που είναι αιώνια και αμετάβλητη, αλλά και πολύ καλύτερη από την εδώ του κόσμου τούτου – «μετάθεσις ἐπί τά ἀλυπότερα καί θυμηδέστερα», κατά τη ρήση προσευχής της Εκκλησίας μας. Η ώρα του θανάτου μας, η ώρα λήψεως του διαβατηρίου μας! Κι αυτό το διαβατήριο το έλαβε και η ίδια η Υπέραγνος Θεοτόκος, αλλά από τα χέρια του Ίδιου του αγαπημένου Υιού της, παρόντων όλων των Αποστόλων, αλλά και των αγίων αγγέλων και αρχαγγέλων – μία ώρα που προσιδίαζε όντως στη Βασίλισσα και Πλατυτέρα των Ουρανών.

3) Κατά την εκκλησιαστική πίστη μας, ο θάνατός της συνιστά Μετάσταση∙ Μετάσταση όχι μόνο του πνεύματός της αλλά και του αγίου της φυσικού σκηνώματος, την τρίτη ημέρα αφότου «ἐκοιμήθη», κάτι που δεν έχει στήριγμα βεβαίως στην Αγία Γραφή αλλά στην ευρύτερη Παράδοση της Εκκλησίας. Κι η Μετάσταση αυτή σημαίνει ζωή πια στη Βασιλεία του Θεού, ζωή δηλαδή μέσα στην αγκαλιά του Κυρίου, σε πλήρη ταύτιση μαζί Του – μία ζωή που χαρακτηρίζεται «όραση» Εκείνου, κατά το «ὀψόμεθα Αὐτόν καθώς ἐστί».

4) Κι η όραση αυτή ως μετοχή στις άκτιστες ενέργειές Του είναι αγαλλίαση και χαρά και μακαριότητα για τον άνθρωπο, με την έννοια όμως όχι μίας απαθούς και στον δικό της κόσμο μακαριότητας, αλλά της εν πάθει απαθεί αγαπητικής στροφής προς τον κόσμο τούτο και της συμμετοχής στα πάθη και τα βάσανά του, κατά το πρότυπο του Κυρίου. «Ἐν τῇ κοιμήσει τόν κόσμον οὐ κατέλιπες, Θεοτόκε». Με άλλα λόγια, η Παναγία μας, όπως και οι άλλοι άγιοι σε μικρότερη έκταση και ένταση ασφαλώς, ζουν τη μακάρια ζωή της αδιάκοπης και αταλάντευτης σχέσης με τον Χριστό, έχοντας ακριβώς για τον λόγο αυτόν στραμμένη την προσοχή τους και σε εμάς «τούς περιλειπομένους», γιατί η αγάπη του Χριστού δεν τους αφήνει σε «ησυχία». Άλλωστε, «χωρίς ἡμῶν» δεν μπορούν και να τελειωθούν (Εβρ. 11, 40), αφού η τελείωση και για την Παναγία μας και τους αγίους μας αφενός θα έλθει στη Δευτέρα Παρουσία του Κυρίου, αφετέρου θα πρέπει να συμπεριλάβει ακριβώς και «εμάς» που είμαστε μαζί μ’ εκείνους το μυστικό σώμα του Χριστού.

Κι η τελευταία αυτή αλήθεια αποτελεί και τη μεγαλύτερη παρηγοριά μας. Είμαστε «δεμένοι» με τον Χριστό και την Παναγία μας. Η «καρδιά» Τους βρίσκονται εσαεί μαζί μας, Εκείνη δε, η Μητέρα Του ως ανθρώπου, είναι «ἡ ἐν πρεσβείαις ἀκοίμητος» φρουρός και προστασία μας – μεσιτεύει για εμάς, όπως το υποσχέθηκε και στους αγίους αποστόλους λίγο πριν εκπνεύσει, έστω κι αν εμείς συχνά πυκνά πορευόμαστε κατά το θέλημά μας και όχι κατά το θέλημα του Θεού μας. Κι η κραυγή της σ’ εμάς είναι πάντοτε η ίδια: «Ὅ,τι ἄν λέγῃ ὑμῖν (ο Υιός μου), ποιήσατε».

▲ For · Theotokos

Sentiment: positive

The hymn praises the Theotokos, describing her death as a passage to eternal life and joy in seeing her Son.

🇬🇧 English translation

Passport to Life - Pemptousia

“Your death, O Pure One, has become a passport to an eternal and better life, truly and unhinderedly transferring you from the precarious to the divine and permanent reality, so that you may behold your Son and Lord with rejoicing” (Ode 4 of the first canon of the Dormition of the Mother of God).

(Your death, O Holy Virgin, became a passport to eternal and better life, as it transfers you, O Pure One, from this earthly life to a reality that is truly divine and permanent, in order to behold your Son and Lord with joy).

This is a small pearl from the great Theotokos feast of the Dormition, a hymn which concisely emphasizes its main elements.

1) The hour has come for the death of the Mother of the Lord.

2) Her death constitutes the passport to eternal life, which is better than earthly life.

3) It is, therefore, a translation from this life to a divine and permanent reality.

And 4) The characteristic of the eternal life to which the Panagia (All-Holy) is transferred is the rejoicing from the perpetual vision of her Son and God.

Indeed: 1) Although the hymnographers of our Church wonder how the Mother of Life reached the hour of her death—how she who gave birth to Life, God as man, can undergo death?—on the other hand, they take for granted her passing from what is owed to the coming of a human into the world, namely death. Why? Because the Son and God Himself, from whom she derives all her value, passed this natural limit. How is it possible that His Mother, who is human, would not pass it as well? In many places, especially in the verse of the Menaion, we read the poetic explanation: “It is no wonder that the salvation of the world dies, the Daughter of Him who in the flesh died to create the world” (Οὐ θαῦμα θνῄσκειν κοσμοσώτειραν Κόρην, τοῦ κοσμοπλάστου σαρκικῶς τεθνηκότος). This is why the most famous hymn of the entire feast speaks primarily of the burial of the Theotokos, and subsequently of her bodily translation. “Apostles, gathered from the ends [of the earth] here, in the place of Gethsemane, bury my body” (Απόστολοι ἐκ περάτων συναθροισθέντες ἐνθάδε, Γεθσημανῇ τῷ χωρίῳ, κηδεύσατέ μου τό σῶμα).

2) However, although the Panagia died in the natural way of the course of things, she lives eternally. The hymnographer immediately hastens to add this to the above verse, because that is where his thought and heart are oriented. “The Mother of God lives forever, even if she died on the fifteenth” (Ζῇ ἀεί Θεομήτωρ, κἄν δεκάτῃ θάνε πέμπτῃ). And how else? Her All-Holy Lord and Son came precisely “to destroy the works of the devil” and to abolish death, the fruit of sin. According to His revelatory statement, “I came that they might have life, and have it abundantly,” which means that the original prospect of man—immortality as a characteristic of his likeness to God—becomes a reality through the Lord, especially after He “rose from the tomb after three days.” Death may still exist in this world in its physical dimension, but spiritually it has already been overcome, provided, of course, that man believes in Christ, being incorporated into Him through holy baptism in the Church, and strives to align his steps with His footsteps. “He who believes in Me, even if he dies, shall live.” For He is “the Life and the Resurrection.”

So, for the faithful person—and especially for the first of all the faithful, the Mother of the Lord—death does not have the terrifying mask of an unknown “thing,” as the unbeliever considers it both before and after Christ. Death constitutes a door through which man passes to meet once again the Christ who lived in the world. According to the words of the Apostle Paul, “whether we live or whether we die, we are the Lord’s.” In the words of the holy hymnographer of the troparion, death constitutes the passport of the believer, to pass into the so-called other life, which is eternal and unchanging, but also much better than this life of this world—“translation to the more painless and more joyful things,” according to the prayer formula of our Church. The hour of our death is the hour of the taking of our passport! And this passport was also taken by the All-Glorious Theotokos, but from the hands of her beloved Son Himself, in the presence of all the Apostles, as well as the holy angels and archangels—a moment that truly resembled that of the Queen and More Spacious than the Heavens.

3) According to our ecclesiastical faith, her death constitutes a Translation (Metastasis). A translation not only of her spirit but also of her holy physical frame, on the third day after she “fell asleep,” something which certainly has no support in Holy Scripture but in the broader Tradition of the Church. And this Translation means life now in the Kingdom of God, that is, life within the embrace of the Lord, in full identification with Him—a life characterized by the “vision” of Him, according to “we shall see Him as He is.”

4) And this vision, as participation in His uncreated energies, is rejoicing, joy, and beatitude for man, but not in the sense of a beatitude that is indifferent to one's own world, but rather a beatitude of loving turning toward this world amidst passion, and participation in its sufferings and tribulations, according to the model of the Lord. “In her falling asleep, You did not leave the world, O Theotokos.” In other words, our Panagia, as are the other saints, certainly to a lesser extent and intensity, lives the beatific life of an uninterrupted and unerring relationship with Christ, having for this very reason turned her attention also toward us, “the ones left behind,” because the love of Christ does not leave them in “rest.” After all, “without us” they cannot be perfected (Heb. 11:40), since the perfection for both our Panagia and our saints will come, on one hand, at the Second Coming of the Lord, and on the other, it must include exactly “us,” who are with them the mystical body of Christ.

And this last truth constitutes our greatest consolation. We are “bound” to Christ and our Panagia. Their “heart” is eternally with us, and She, as the Mother of Him in His humanity, is our “unsleeping” guardian and protection in intercession—interceding for us, as He promised to the holy apostles just before His passing, even if we often walk according to our own will and not according to the will of our God. And her cry to us is always the same: “Whatever He says to you (my Son), do it.”

‹ Back